Zavallı Ayaklar

Gözden ırak olan gönülden de ırak olurmuş. Ayaklarımız da gözden uzaklarda olduğu için mi nedir vücudumuzun en çok ihmal edilen kısımlarındandır. Halbuki bütün ağırlığımızla bizi taşıyan, istediğimiz yere götüren ayaklar kocaman vücudumuza göre küçük kalmasına rağmen habire yük altındadır. Hatta sırf egomuzdaki beğenilme arzusu ile moda diye daracık, bazense yüksek saçma sapan ayakkabılar içinde kalmak zorunda kalır. Gün gelir yükü dayanamaz hale gelince ağrımaya başlarlar. İşte o zaman ayakkabı ve çorapların altından çıkarıp şöyle bir bakarız. Neden ağrıyorlar ki!

Zavallı ayaklarımız, tüm kemiklerinin birbiri ile bağlantılı olduğu karmaşık bir yapıdadır. Ayak ağrılarının çoğu yumuşak doku kaynaklıdır yani ayak ağrılarının pek çoğundan ayağın zorlanması, hatta hor kullanılması sorumludur. Ancak ayak ağrısı yapan daha pek çok neden vardır. Mesela Gut hastalığı gibi metabolizma hastalığı gibi bir durumlarda ayak başparmağı son derece ağrılı olabilir. En sık rastlanan ağrı nedenleri ise şunlardır:

AYAK ZORLANMALARI (Strain)
Ayak ve ayakbileği ağrılarının en açık nedenlerinden biri travmadır (darbe). Çarpınca her organ gibi ağrırlar. Az ama devamlı stresle zorlanmaları yani kronik (süreğen) zorlanmaları anlamak daha zordur. Akut (ani) ayak zorlanmaları uzun süreli hareketsizlik sonrasında birden fazla egzersiz yapma ile ağrı ortaya çıkar. Uzun süredir sakin bir yaşam sürerken bir hafta sonu koşu yapan hafta sonu atletlerinde ayakta zorlanma olur. Kronik zorlanmalarda ise sürekli tekrarlayan stresler veya ayakta yapı bozukluğu varsa normal streslerle bile uzun sürede zorlanma başlar. Başlangıçta ayak normal olsa bile zamanla yapısal bozukluklara neden olur. Yapısal bozukluklar arttıkça da zorlanmalar artar. Ayak eklem ve bağlarını istirahate almak için elastik bandajlama, ayakkabılara yapılan eklemeler ve değişiklikler, özel destekler kullanılabilir.

DÜZ TABANLIK (Pes planus)
Ayak bireyden bireye farklılıklar gösterir. Bazı kişilerde ayakta bulunan uzunlamasına kemer basık olabilir ama ayak yine de fonksiyoneldir. Eğer ayak sert zeminlerde hatalı zorlanırsa, aşırı vücut ağırlığı veya uzun süre ayakta kalmak gibi nedenler varsa bu kemer daha çökebilir ve düztabanlık ortaya çıkar. Taban çökmesini basit bir ıslaklık testi ile açığa çıkarabilirsiniz.

Düz Tabanlık için Islaklık Testi: Ayak suya daldırılır. Kuru bir zemin üzerinde tam vücut ağırlığı ile basılır, ayağın izi alınır. Bu ayak izi tabandaki yük dağılımını açıkça gösterir. Ayak normalse iç taraftaki uzunlamasına kemer iz bırakmaz. Aşırı düşüklük varsa ayak tabanı tümüyle gözükür. Küçük çocuklarda ise düztabanlık normaldir.

PENÇE AYAK (Pes cavus)
Düz tabanlığın tam tersidir. Ayak uzunlamasına kemeri yükselmiştir. Çoğu zaman doğuştandır. Ayak kasları, baldır kasları serttir. Ağırlık taşıyan yüzey küçülmüştür.

NASIRLAR
Deri basınç karşısında tepki olarak kalınlaşır ve sertleşir. Nasır denilen bu oluşumlar dar ayakkabıların yaptığı basınç ile oluşur. Basınç olmadan nasır oluşmaz. Nasırlar çeşitli yerlerde oluşabilirse de en çok beşinci parmakların üst yüzeylerinde, topukta bükülmüş parmakların en üst yüzeylerinde, ayak tabanınıda ikinci parmak başlangıç yerinde, başparmak dış yanındaki aşırı çıkıntı (hallux valgus) üzerinde görülür. Ayakta sürekli basınç yapan her yerde olabilen sert nasırlardan başka parmaklar arasında da yumuşak nasır olabilir. Bir parmaktaki sert çıkıntılar diğer parmağın yumuşak dokuları üzerinde basınç yapması ile parmak aralarında oluşurlar. Parmaklar arasındaki neme bağlı olarak bu nasırlar yumuşak olsalar da ağrılı olabilirler.

TIRNAK BATMASI
Ayak parmaklarında tırnak batması oldukça sık görülür. Genellikle ayağa iyi uymayan, tırnağı bastıran ayakkabılara bağlı gelişir. Hem dar hem de bol ayakkabılar tırnak batmasına neden olurlar. En çok başparmak tırnağının iç veya dış kenarının deriye doğru batması vardır. Tırnağın ön köşeleri yumuşak parmak dokularına batınca burada enfeksiyon gelişir. Parmakta şişlik, kızarıklık vardır. Tırnak batması gerçekten çok ağrılı olabilir.


YÜRÜYÜŞ KIRIKLARI (march fracture)
Her bakımdan sağlıklı ve kemikleri normal olan kişilerde bir darbe olmadan da uzun süreli yürüyüş sonrası ayak kemiklerinde kırıklar olabilir. Bu tip kırıklar ayağın uzun süre ve tekrarlayan zorlanmaya maruz kalması ile kendiliğinden oluşur. Askerlerde ayak kemiği kırıkları uzun yürüyüşler sonrası görüldüğü için ?yürüyüş kırıkları? denmiştir. En çok ikinci ve üçüncü ayak tarak kemiğinde görülür. Bu tip kırıkta kırılan parça yerindedir ve ince bir kısım kırılmıştır. İlk çekilen röntgen filminde bir belirti görülmeyebilir. Daha sonra kırık etrafında tamir dokusu (kal) oluşmuyu başlayınca filmde fark edilebilir.


TOPUK DİKENİ (Epin calcanei)
Topuk dikeni topuk kemiği olan kalkaneusta gerçekten diken gibi bir kemiksi yapının oluşmasıdır. Uzun süreli zorlanmalar ve bazı romatizmal hastalıklarda oluşur. Özellikle sabahları ilk ayağa kalkışta topuklarda ağrı vardır. İlk adımlar çok ağrılı olur ama bir süre sonra kişi rahatlayabilir. Ayakkabı tabanının topuk kısmına ortası delik yastıkcıklar konarak dikenin basıncı azaltılır.

HALLUX VALGUS (Çarpık parmak)
Ayak başparmağının kök kısmı dışarıya parmak ucu ise diğer parmaklar üzerine doğru eğilir. Çarpık parmak yapısal bir bozukluktur. Genetik özellik gösterir. Ancak burnu dar veya yüksek topuklu ayakkkabılar bu olayı tetikleyebilir. Bu yüzden kadınlarda daha sık görülmektedir fakat dümdüz ayakkabı giyen erkeklerde de gelişebilir. Çoğu insan ?doğuştan var? deyip pek de aldırmaz, kozmetik bir sorun olarak görür. Ama bazen çarpık parmaklar çok ağrı yapabilirler.

?Akılsız başın cezasını? hep ayaklar mı çekecek? Ayaklarımıza hak ettikleri özeni göstermiyoruz. Özellikle kadınlar tüm işleri ile koşuştururken mutlaka ?ayaklarına kara sular iner?. Zavallı ayakların biraz anlayışa ve en önemlisi iyi ayakkabılara ihtiyacı vardır.

iktibas/Doç.  Dr. Yıldız Kardaş

Yazar: 

Yorumlar

Degerli Kardesimi; düz taban olup olmadığınızı anlamak için yukarıdaki yöntem verilmiştir. Ayağınızı bir miktar suya daldırın. Kuru bir zemin üzerinde tam vücut ağırlığınız ile basın. Böylece ayağınızın izi çıkacaktır. Bu ayak izi tabandaki yük dağılımını açıkça gösterir. Ayak normalse iç taraftaki uzunlamasına kemer iz bırakmaz. Aşırı düşüklük varsa ayak tabanı tümüyle gözükür. Eğer düz taban olmaktan şüpheniz varsa ilgili bir hekime(ortopedist) görünmenizi tavsiye ederiz. Geçmiş olsun.. (editör)

çok güzel ve bilgilendiriciydi. Dikkat edilmesi gereken bir husus
(X)
Kapat
-->