Çağımızda bir hastalık: Modalaştırılan tesettür

Çağımızda bir hastalık: Modalaştırılan tesettür
 
Abdülkadir Çelebioğlu
 
 
 
Tesettür; Arapçadaki "setr" kökünden gelir ve kapanma, örtünme anlamları vardır. Fıkhî tabir olarak ise, kadınların ve erkeklerin başkasına, nâmahreme, vücutlarının haram kısımlarını örtmeleri anlamına gelir. Biz yazımızda, hanımların tesettürü ve asrımızdaki yanlışlar üzerinde duracağız. 
 
 
 
 
Öncelikle bu yazıyı neden kaleme aldığımız ile başlayalım. Bu yazıyı kaleme almamızdaki asıl maksadımız "emir bi'l-ma'rûf nehiy ani'l-münker" vazifesini yerine getirmektir. Emir bi'l-ma'rûf nehiy ani'l-münker, yani iyiliği emredip kötülükten nehyetmek için yazımızı kaleme alıyoruz. Nitekim Kur'ân-ı Kerîm'de Cenâb-ı Allah şöyle buyuruyor:
 
"Sizden hayra çağıran, iyiliği emredip kötülüğü men eden bir topluluk bulunsun. İşte onlar kurtuluşa erenlerdir."(1) 
 
Peki akla şöyle bir soru gelebilir. Bize ne insanların yanlış yapmalarından?.. Yani biz niye bu meseleye karışıyoruz?.. Bu konu hakkında Allah Resûlü (asm) şöyle buyuruyor:
 
"Kim bir kötülük görürse, onu eliyle değiştirsin. Şayet eliyle değiştirmeye gücü yetmezse, diliyle değiştirsin. Diliyle değiştirmeye de gücü yetmezse, kalbiyle düzeltme cihetine gitsin ki, bu imanın en zayıf derecesidir."(2)
 
 Verdiğimiz hadis-i şerîften İslâm âlimleri genel olarak şunu çıkarmışlardır; “kötülükleri el ile değiştirmenin yöneticilerin, dil ile değiştirmenin âlimlerin, kalp ile buğzetme/onaylamamanın ise bunlara güç yetiremeyen zayıfların, yani âvâmın görevi” olduğunu söylerler. Temsilde hata olmasın, biz burada bu yazıyı kaleme alarak âlim olduğumuzu göstermeye çalışmıyoruz. Yalnızca Cenâb-ı Hakk'ın rızasını istiyoruz. Kur'ân-ı Hakîm'de
 
"Rızasını arayanı Allah onunla kurtuluş yollarına götürür ve onları iradesiyle karanlıklardan aydınlığa çıkarır, dosdoğru bir yola iletir."(3)
 
buyurulmaktadır. Zira bizler,
 
 "Amelinizde rıza-yı İlahî olmalı. Eğer o razı olsa bütün dünya küsse ehemmiyeti yok. Eğer o kabul etse bütün halk reddetse tesiri yok. O razı olduktan ve kabul ettikten sonra, isterse ve hikmeti iktiza ederse  sizler istemek talebinde olmadığınız halde, halklara da kabul ettirir, onları da razı eder."(4)
 
düstûruna tâbi oluyoruz.
 
Hak yolda hakaretlere maruz kalsak da, hakkı savunmayı izzet-i İslâmiye olarak görüyorum. Zaten bizim yaptığımız Cenâb-ı Hakk'ın emridir. Zira Cenâb-ı Allah şöyle buyurmaktadır:
 
"İnanan erkekler ve kadınlar, birbirlerinin velîsidirler. İyiliği emreder, kötülükten men ederler."(5)
 
Velî olmak dost ve yardımcı olmanın gereklerindendir. Bu aynı zamanda mü'min olmanın da gereğidir. Dost olmak, birbirini Allah için sevmede, birbirine muamelede ve birbirine kardeş olmada kalplerin ve gönüllerin birliğini ifade eder. İyiliği emredip kötülükten sakındırmanın mü'minlerin en önemli görevlerinden biri olduğu verdiğimiz âyet-i kerîmede ve hadis-i şerîfte etraflıca belirtilmiştir. 
   
Şimdi asıl konumuza gelelim. Yani tesettüre... Tesettür nedir?.. Öncelikle bunu öğrenmemiz gerek. Tesettür; Arapçadaki "setr" kökünden gelir ve kapanma, örtünme anlamları vardır. Fıkhî tabir olarak ise, kadınların ve erkeklerin başkasına, nâmahreme, vücutlarının haram kısımlarını örtmeleri anlamına gelir. Biz yazımızda, hanımların tesettürü ve asrımızdaki yanlışlar üzerinde duracağız. Ama bu tesettürün yalnızca hanımlara özgü olduğunu göstermez. Nitekim erkekler için de tesettür vardır. Bu ayrı bir meseledir. 
 
Tesettürün farz olduğuna dair âyetlerden birisi şudur:
 
"Ey Peygamber! Hanımlarına, kızlarına ve mü'minlerin hanımlarına söyle, dışarı çıkarken üstlerine cilbablarını alsınlar. Bu onların tanınmalarını ve bundan dolayı incitilmemelerini sağlar. Allah Ğafûrdur, Rahîmdir (çok bağışlayan ve çok esirgeyendir)."(6)
 
Verdiğimiz âyet-i kerîmede kesin olarak tesettürün farz olduğunu görüyoruz. Âyette geçen "cilbab" ile ilgili Merhum Elmalılı M. Hamdi Yazır şunları demektedir:
 
"Cilbab: Baştan aşağı örten çarşaf, ferace, câr gibi dış elbisenin adıdır. Kadınların elbiselerinin üstüne giydikleri her çeşit giysidir. Tepeden tırnağa örten giysidir."(7)
 
Yani buradaki "cilbab"dan bunları anlamamız gerekmektedir. 
 
Tesettürün farziyetini yani farz oluşunu ilan eden Ahzab Sûresi 59. âyete bir izah mâhiyetinde Asrın Büyük İslâm Âlimi Bediüzzaman Hazretlerinin şu tabirleri çok dikkat çekicidir. Şöyle ki:
 
"Ma‘lûmdur ki, insan sevmediği ve istiskāl ettiği (rahatsız olduğu) adamların nazarlarından (bakışlarından) sıkılır, müteessir olur. Elbette açık-saçıklık kıyâfetine giren güzel bir kadın, bakmasına hoşlandığı nâmahrem erkeklerden onda iki üçü varsa, yedi sekizinden istiskāl eder. Hem tefahhuş ve tefessüh etmeyen (fuhşa düşmeyen ve ahlâkı bozulmayan) bir güzel kadın, nâzik ve serîü’t-teessür (çabuk müteessir) olduğundan, maddeten te’sîri tecrübe edilen belki semlendiren (zehirleyen) pis nazarlardan elbette sıkılır. Hattâ işitiyoruz, açık-saçıklık yeri olan Avrupa’da çok kadınlar, bu dikkat-i nazardan sıkılarak, ‘Bu alçaklar bizi göz hapsine alıp sıkıyorlar.’ diye polislere şekvâ ediyorlar. Demek medeniyetin ref‘-i tesettürü (tesettürün kaldırması), hilâf-ı fıtrattır (yaratılışa terstir). Kur’ân’ın tesettür emri fıtrî olmakla berâber, o ma‘den-i şefkat ve kıymetdar birer refîka-i ebediye (ebedî hayat arkadaşı) olabilen kadınları, tesettür ile sukuttan (kıymetten düşmekten), zilletten (alçalmaktan) ve ma‘nevî esâretten ve sefâletten kurtarıyor." (8) 
 
Buradan da anlaşıldığı üzere "Tesettür kadınlar için fıtrîdir."(9), yani yaradılışa uygundur. Ve fıtratları iktiza ediyor, yani bunu gerektiriyor.
 
Tesettür ile ilgili hadis-i şerîflere gelecek olursak; bu nokta daha iyi anlaşılacaktır.
 
"Resûlullah  (asm) bir gün Hz. Âişe (R.anha)'nın evine girdi. Kız kardeşi Esma yanında idi. Üzerinde vücudunun her tarafını örten ve yenleri geniş bir elbise vardı. Resûlullah  (asm) onu görünce kalkıp dışarı çıktı. Hz. Âişe (R.anha) kız kardeşine 'Buradan uzaklaş. Resûlullah  (asm) sende hoşlanmadığı bir şey gördü.' dedi. Hz. Esma uzaklaştı. Arkasından Resûlullah (asm) içeriye girdi. Hz. Âişe (R.anha) niçin kalkıp gittiğini sordu. Resûlullah (asm) de elbisesinin yeninin sadece parmakları görünecek şekilde ellerinin üzerine çekerek söyle cevap verdi: 'Kız kardeşini görmedin mi? Müslüman bir kadın şurasından başkasını gösteremez."(10) 
 
Bu hadis-i şerîften Hz. Esma'nın giydiği elbisenin bedenini örttüğünü, fakat kollarından açıklık olduğunu, bunun üzerine Resûlullah Sallallahu Aleyhi Vesellem Efendimizin bu kıyafetinden hoşlanmadığını, ellerinin üstünün parmaklara kadar da örtünmesi gerektiğini İslâm âlimleri anlamışlardır ve de böyle ifade etmişlerdir.
 
Yazımızın devamında da hep bu şekilde motamot geçecek değil. Öncelikle biz Kur'ân-ı Kerîm'den âyetleri ve Resûl-i Kibriya (asm)'dan hadisleri nakledelim. Daha sonra günümüz tesettürüne bakışımızı açıklayacağız inşallah.
 
Hz. Âişe'den  gelen bir diğer rivayete göre, bir gün Hz. Ebû Bekir'in kızı Esma ince bir elbise ile Allah Resûlü'nün huzuruna girmişti. Resûlullah (asm) ondan yüz çevirdi ve şöyle buyurdu: "Ey Esma! Şüphesiz kadın ergenlik çağına ulaşınca, onun şu yerlerinden başkasının görünmesi uygun değildir." Hz. Peygamber (asm) bunu söylerken yüzüne ve avuçlarına işaret etmişti.(11) 
 
Konuyla alâkadar son üç hadis-i şerîfi de naklettikten sonra, bu âyet ve hadisleri yorumlayarak günümüze bakmaya çalışacağız inşallah.
 
Diğer hadis-i şerîfe gelecek olursak. O da söyle:
 
"Ümmetimin son dönemlerinde bir takım adamlar olacaktır. Erkekler gibi eğerlerin (bineklerin) üzerine binip cami kapılarına ineceklerdir. Hanımları ise giyinik uryandır (giyinik çıplaktır), başları üzerinde arık deve hörgücü gibisi vardır. Onlara lanet edin. Zira onlar lanet olunmuşlardır."(12)
 
Bu hadiste geçen  "Ümmetimin son dönemlerinde"n kasıt şüphesiz "âhir zaman"dır ki, şu anda içerisinde bulunuyoruz. Bu hadis ve benzeri hadislerde geçen "giyinik çıplak" ve "deve hörgücü" tabirlerinin üzerinde ileride duracağız.
 
Konuyla ilgili ele alacağımız son hadis-i şerîfe gelelim. Ebû Hureyre (RA) diyor ki: Resûlullah (asm) şöyle buyurdu:
 
"Ateşlik iki sınıf insan ki ben onları henüz görmedim. Yanlarında sığır kuyruğu gibi kamçılar olup insanları onlarla döven topluluk ve biri de bir takım kadınlar topluluğudur ki bunlar, giyinik çıplaktırlar. Görenleri yoldan saptıran ve kendileri de haktan sapanlardır. Başları bir tarafa sarkan deve hörgücü gibi olacaktır. Bunlar cennete giremeyecekler. Kokusu şu kadar, şu kadar yürüme mesafesinden alındığı halde, bunlar cennetin kokusunu da bulup alamayacaklardır."(13)
 
Burada hadislerimizi tamamlamış olduk. Son yer verdiğimiz hadisin izahına dair bir şey söyleyip öyle geçelim. Bu konuda iki yorum yapılmıştır. Birisi; bu haram fiilleri helal görürse dinden çıkacağıdır ki, cehennem ebedî olarak kâfirler için hazırlanmıştır. Bu nedenle inkâr etmesi sonucu dinden çıkıp, kâfir olur. Aksi takdirde böyle bir şey söz konusu değildir. İkincisi; bunlar kâfir olmamakla birlikte, günahta devam ettikleri için günahkar olurlar. Günahlarının cezasını çektikten sonra cennete gireceklerdir.(14)
 
   Öncelikle tesettür ile ilgili âyetlerden başlayalım. Ahzab Sûresi 59. âyet, tesettür hakkındaki âyetlerden biridir. Cenâb-ı Allah, kadını ve kadının iffetini korumak için tesettürü emretmiştir. Tabiki bu tesettürün farziyetinin nedenlerinden sadece bir tanesidir. 
 
Kadının neden açık değil de kapalı olması gerektiğine birkaç örnek verelim. Bir elektrik kablosu düşünelim. Her bir elektirik kablosunun üzerinde yalıtkan yani elektriği geçirmeyen bir katman vardır. Neden bu katman var?.. Çünkü o yalıtkan katman sayesinde elektrik kablosu kimseyi çekmiyor. Aynen bunun gibi de Müslüman bir hanımın yalıtkan katmanı onun tesettürüdür. Tâ ki kendisine nâmahrem olan erkekleri kendine çekmesin. Bakır telde yalıtkan katman gerekli olduğu gibi, Müslüman bir hanımda da tesettür gereklidir. 
 
 Bir başka örnek verelim. Fıtrî, orijinal haliyle bulunan bir meyve ile soyulmuş bir meyveyi ele alalım. Örneğin bir elmayı nazara alacak olursak kabuklu olan haline bakıyoruz. Ve sonra da soyulmuş hâlinin 15-20 dakika sonraki haline bakıyor ve sararmasına şahit oluyoruz. Ve kabuğu soyulan elmanın aynı zamanda bakterileri kendine çektiğini görüyoruz. Temsilde hata olmasın, aynen bunun gibi bir Müslüman hanım da Allah'ın emrine uygun bir şekilde örtülü olunca kabuğu olan fıtrî elma gibi oluyor. Ama tam tersi olduğunda, elmanın bakterileri kendine çekmesi misalinde olduğu gibi o hanım da başka nâmahrem erkeklerin nazarlarını üzerine çeker.
 
Bir başka örneğe geçelim. Mesela demirciye gidip demir alırsak, onu özenle güzel bir ambalaja koymazlar. Peki neden?.. Çünkü her şey layık olduğu gibi muamele görür. Ama kuyumcudan altın alındığı zaman o altını kuyumcu güzel bir şekilde ambalajlar; o şekil ambalajladıktan sonra bize verir. Neden?.. Çünkü altın kıymetlidir. İşte aynen bunun gibi de Müslüman hanımlar altın gibi kıymetlidirler. Ve Yüce Allah Müslüman hanımların tesettüre girmesini emretmektedir. Burada aynı zamanda kadının kıymeti de anlaşılmış oluyor.
 
 Bir diğer örnek ise şudur ki; genelde Sultan II. Abdülhamid Han'a izafe edilir. Şöyle ki; Sultan'a bir Avrupalı sormuş: "Neden siz kadınlarınızı kapatıyorsunuz?.." Sultan da cevaben: "Siz altın, mücevher ve elmaslarınızı nerede muhafaza edersiniz?.." demiş. O kişi de: "Kasalarda özenle muhafaza ederiz." demiş. Ve Sultan bunun üzerine: "Bizim kadınlarımız da mücevher ve elmaslar kadar kıymetlidir. O yüzden tesettüre bürünürler." diye cevap vermiş. Tabiki bu ifadeler şifahidir. Ama hakikat ciheti yani yönü vardır ki biz bu yönünü alacağız. Bu olay yaşanmış olabilir de olmayabilir de. Ama verilen cevap yerindedir. Buradan almamız gereken ders; altın, mücevher ve elmas kıymeti nisbetinde özenle muhafaza edildiği gibi, Müslüman hanımlar da kıymetli olmaları hasebiyle tesettür ile muhafaza olunuyorlar. 
 
Bu misallerden sonra bir diğer konuya gelelim; bu konu ise tesettürün nasıl olduğu konusudur. Günümüzde, yani âhir zamanda tesettür adı altında tesettürle alâkasız giysilerin piyasaya sürüldüğünü görüyoruz. 1990'lı yıllarda Ülkemizde tesettürlü hanım ve kızlarımız sırf tesettürlü oldukları için mağdur olmuş iken, günümüzde tesettürü mağdur bir hâle getiren kızlarımız olmuş oldu. Her şey “Bu da olur ya!..”, “Ne olacak ki!..” ve benzeri basit görme cümlelerimiz ile başladı. Ve taviz tavizi getirdi. Tesettürün serbest olması nisbetinde tesettürün ruhuna ve mâhiyetine aykırı durumlar peşi sıra geldi. Ve bunları "moda" adı altında halkı ifsad etmek için piyasaya sürdüler. Bu şekilde kendi elimizle kendi ocağımıza incir ağacı dikmiş olduk. Herkes kendi başına müftü oldu. Kendi kendine fetvasını verir hâle geldi. Allah'ın kitabı ve Resûl'ünün sünnetine aykırı olan şeyleri normal görmeye başladılar ve insanlara öyle lanse ettiler. Bunun için de sosyal medya ve çeşitli iletişim araçlarını kendilerine mecra seçtiler. Ve istediklerine de maalesef ki ulaştılar. Erkeğin nazarıdikkatini çeken elbiseleri giyip, bütün vücut hatları belli bir halde dışarı çıkanların sayısı günbegün artmaya başladı. Şimdi bu yanlışları sırasıyla ele alalım.
 
Birinci ele alacağımız yanlış, sadece saçların örtülmesi farzmış anlayışı. Bütün vücut hatlarının örtülmesi gerekirken, sadece başın örtülmesi/saçların kapatılması ve bunun tesettürden addedilmesi yanlışı var. Başını, sıkma baş olarak yapıp bir eşarp ile örtüyor, ama altına vücudunun orta bölümünü gösteren bir elbise ve altına da dar bir pantolon giyilmesi. Sorsanız tesettürlü (!) Halbuki âyette "cilbablarını (dış örtülerini) üstlerine almaları" (15) emrolunmuştur. Dış örtüden maksat vücut hatlarını belli etmeyen elbiselerdir. Bu tür giysiye bürünenlerin Allah'ın emrettiği tesettürü uygulamadıkları âşikârdır. İnşallah en kısa zamanda bu yanlışlarından vazgeçip, Allah'ın emrettiği şekildeki tesettüre bürünürler. 
 
İkinci ele alacağımız yanlış ise, kendi kendine fetva vererek; dar pantolon üstüne diz üstü veya diz bölgesi civarına kadar uzanan tunik, kap ve benzeri giysilerin giyilerek tesettürün uygulandığının yanılgısıdır. Bu şekil giyinmek Allah'ın emrine değil, nefis ve şeytanın emrine uyuduğunun göstergesidir. Ahzab Sûresi 59. Âyette "cilbab" olarak geçen ve dilimize "dış örtü" olarak aktarılan örtünme ile bunun hiç bir alâkası yoktur. Bu tür giysileri "Tesettür giyim" olarak piyasaya sürmek büyük bir vebaldir. Allah muhafaza eylesin. 
 
Üçüncüsüne bakacak olursak tesettürü "eşarp" ile sınırlandırma hatasıdır. Ve bu kesimin yaptığı en büyük hata "Başörtülerini yakalarının üstüne koysunlar"(16) emrine riâyetsizlik edip "yaka"larına kadar örtülerini örtmemeleridir. Halbuki Cenâb-ı Hakk "yakalarına" kadar örtülerini örtmelerini istemiştir. "Başörtülerini yakalarına kadar örtsünler" diye de mana verilen âyetten maksat, vücudun tamamını örtsünler, boyun, yaka ve gerdan kısmını da kapatsınlar demektir. Demek ki tesettürü sadece "eşarp"a indirgeyenler bu âyete münafi davranmışlardır. Günümüzde başını örtüp de boynu görünen hanımların bulunması çok üzücüdür. İnşallah onlarda Allah'ın bu âyetlerine en kısa zamanda riâyet ederler. Yani buradan anlamamız gereken hanımların göğüslerine kadar başörtülerini örtmeleri ve boyun-gerdan gibi bölgelerinin de örtülmesi gerekliliğidir. 
 
Dördüncü yanlışa gelirsek; asrımızda moda haline gelmiş bir vakıa olmasına rağmen çoğu kişi tepki almaktan çekindiği için değinmiyor. O konu ise "ipek eşarp" modasıdır. Tesettürün hakkını eda etmemenin yanında hem farz yapıyorum deyip sonra da o farzın içinde israf yapmak tezadıdır. Buna hemen karşı çıkanlar olacaktır. Bizim vazifemiz hakkı söylemektir.
 
"Hakkın hatırını kırmayacağım, hakikatı söyleyeceğim. Zira hakkın hatırı âlîdir, hiçbir hatıra feda edilmez. Kimin hatırı kırılırsa kırılsın, yalnız hak sağ olsun."(17)
 
Halbuki gerçek ortadadır. Allah'ın emrettiği tesettür “yüzlerce lirayı” ipek eşarplara harcamak mıdır? Bir yandan ben farz yapıyorum derken öbür yandan o farzın içinde haram olan israfı yapmak, tesettürün ruhu ile bağdaşır mı? Nitekim Kur'ân-ı Kerîm'de söyle buyurulur:
 
"...Allah israf edenleri sevmez."(18) Aynı âyette "...giyin, yiyin, için; fakat israf etmeyin." (19)
 
diye buyurulur. İslâmî olanı "israfa kaçmayacak şekilde" olanıdır. 
 
Beşinci yanlış ise "saç dibi gösterme modası"dır. Ve bu "moda"nın herhangi bir mantığı da yoktur -aynı diğer moda şekilleri gibi-. Tesettürün gaye ve amacına terstir. Saçını gösterecek ise tesettürün ne anlamı kaldı? Tesettür ile bu şekil bir davranış nasıl bir arada olur? “Saç terliyor!..”, “Rahatsızlık veriyor bone!..” vs şeyler şeytanın vesvese ve kandırmalarından başka bir şey değildir. Cenâb-ı Hak o vesveseleri izale eylesin ve hakiki manada tesettüre riâyet etmelerini nasip eylesin. Bunu yapanlar acaba saç diplerini saçtan saymıyorlar mı? Veya tesettürden ne anlıyorlar? Tesettürün ruhuna aykırı davranış sergileyerek ve bunu bizzat tesettür adı altında yapmaya nedenir? Kur'ân-ı Kerîm'de
 
"Ziynet yerlerini açmasınlar."(20)
 
buyurulur. Peki ziynet nedir? Ziynet genellikle taç, küpe, gerdanlık, bilezik ve benzeri takılar ile sürme, kına ve elbise süsleri gibi anlamlara gelir. Yani âyette ziynetleri açmak ve göstermek bile yasaklanmış iken, bunların mahalli olan vücudun gösterilmesi nasıl helal olabilir ki?! Saç da bunun kapsamına girer. Nitekim bir kısım âlimlerimiz burada ziynetten maksadın, ziynetin takıldığı ve kullanıldığı yer olduğu fikrini kabul etmişlerdir. Yüz, sürme ve allık yeri; baş, taç yeri; saç, örgü ve büklüm yeri; bilezikler, bilezik yeri; pazular, pazu bent yeri; baldırlar; halhal yeri; ayaklar da eller gibi kına yeridir. Bunlara dikkat etmek gerekir. Yani saydıklarımızın içinde "saç" da "ziynet" olarak kabul edilmiştir. Zaten ziynetin de kelime anlamı süs ve kadınlara mahsus kıymetli şeyler demektir. Bu kapsamda saçın da "ziynet"e dahil olduğunu anlamış olduk.
 
Altıncısına ve en mühimine gelelim. Son zamanlarda daha da yaygınlaştığı dikkat çeken ve ihmalkârlık yapılan bir meseledir ki; "bilek ve kol bölümünün" açık bırakılması ve gösterilmesidir. Başını örttüğü hâlde kadının avret bölümüne dahil olan bileğini gösterip, o bölgesi görünen fotoğraflarını çekip sosyal medyada yayınlamanın tesettür ile uzaktan yakından hiçbir ilgisi yoktur. Neden? Çünkü avret yerinin ölçüsünü Resûl-i Ekrem Aleyhissalâtu Vesselâm Efendimiz izah etmiştir. Nitekim şu beyanları açıktır:
 
"Ey Esma! Şüphesiz kadın ergenlik çağına ulaşınca, onun şu ve şu yerlerinden başkasının görünmesi uygun değildir." Hz. Peygamber (asm) bunu söylerken yüzüne ve avuçlarına işaret etmişti.(21)
 
Hz. Ebû Bekir'in kızı Hz. Esma'ya bunu söyleyen Peygamber-i Zîşan (asm) ümmetine ölçüyü bu şekilde belirtmiştir. Unutmayalım ki Yüce Allah, Kur'ân-ı Kerîm'de söyle buyurmuştur:
 
"Kim Peygamber'e itaat ederse, Allah'a itaat etmiş olur."(22)
 
Onun için bunları tahattur etmeliyiz. Setr-i avret yani  şer'an örtülmesi lâzım gelen yerleri örtmede azâmî dikkat göstermek lazımdır. Ve bilek, kolun bir bölümü ve dirsek de avret mahalinin içindedir, Müslüman hanımlar için.
 
 Mezheplere göre kadının avret yeri konusunda ufak nüans farklılıkları vardır. Mesela Hanefî mezhebinde el, yüz ve ayak hariç tüm vücut avrettir. Şafiî mezhebinde el ve yüz dışında geri kalan yerler avrettir. Hanbelî mezhebinde ise yüz dışında geri kalanı avret sayılmıştır. Mâlikî mezhebinde durum biraz farklı olmakla birlikte, yüz ve el avret sayılmamıştır. Bir de hafif avret adlı bir kavramı da kullanırlar.
 
Genel hatlarıyla baktığımız zaman ülkemizin büyük çoğunluğu Hanefî ve Şafiî olması hasebiyle el ve yüz -Hanefîlerde bir de ayak- harici başka nâmahrem erkeklere göstermek câiz değildir. İnşallah bu vaziyette bulunan hanımlarımız, tez vakitte bu hatalarından dönüp, hakikî tesettürün ruhuna bürünürler.
 
Yedinciye gelecek olursak, bu ise fazla ele alınmayan bir konudur. Ve tehlikesi pek fazla bulunan durumların başında gelir. Bu konu ise tesettürü veya daha doğrusu eşarbı aksesuar olarak kullanmaktır. Allah muhafaza, Allah'ın emrini yerine getirmek değil de bir aksesuar olarak görmek ciddi bir problem ve sıkıntıya yol açar. Farklı şekillerde eşarbı bağlayarak yapılan bu durum kesinlikle hatalıdır ve yanlış bir durumdur. Amaç Allah'ın emrini yerine getirmek olmalıdır. Bundan başka bir gaye olmamalıdır.
 
Unutulmamalıdır ki tesettür ibadettir. Ve
 
"İbadetin ruhu ihlâstır. İhlas ise, yapılan ibadetin yalnız emredildiği için yapılmasıdır. Eğer başka bir hikmet ve bir faide ibadete illet gösterilse, o ibadet bâtıldır (geçersizdir). Faideler, hikmetler yalnız müreccih (tercih ettirici) olabilirler, illet (temel ve asıl sebep) olamazlar."(23)
 
Buradan da anlaşılacağı üzere tesettürün ruhuna uygun bir şekilde ihlâs ile örtünme gerekir. Cenâb-ı Hak, bu şekilde hakiki tesettürü ihya edenlerin sayılarını arttırsın inşallah.
 
Sekizincisi ise, tesettüre büründüğü halde tesettürün ruhuna uygun davranmama meselesidir. Bir takım kapalı olmayanların "Tesettürlü ama onu yapıyor, bunu yapıyor, şu günahı işliyor…" vs demelerine sebebiyet verilmesi olayıdır ki, günümüzde çok karşılaşıyoruz. Bu durum birçok yönüyle yanlıştır. Öncelikle günah olan şey açık olan hanıma da kapalı olan hanıma da günahtır. Bunu bahane yapmaları onlara dayanak olmamaktadır. Ve burayı biraz daha şümullü ve geniş düşünürsek; hepimizin "Ahlak-ı İslâmiye ve Edeb-i Kur'ânî" ile muttasıf yani vasıflanmış olmamız gerekmektedir. İslâm'ın âhlakı ve Kur'ân'ın edebi ile kendini bilen insan ve bunlar ile yetişen bir Müslüman bahane aramaz ve aramamalıdır. Ve başkalarının da kendisi gibi durumlarda bulunması ona hüccet ve delil olamaz. Bu konuyla ilgili ne de güzel diyor Bediüzzaman Hazretleri:
 
"Hem deme: Ben de herkes gibiyim. Çünkü herkes sana kabir kapısına kadar arkadaşlık eder."(24)
 
Bu nedenle tesettürlü olanların tesettürün hakkını vermeleri ve tesettüre bürünmeyenlerin de tesettürlü olanların yanlışlarını kendilerine delil getirmemeleri gerekir. Bunu aklımızdan çıkarmamamız gerekmektedir. Yalnızca tesettür konusunda değil, her konuda da Müslümanların misal olmaları gerekmektedir. Çünkü,
 
 "Eğer biz, doğru İslâmiyet'i ve İslâmiyet'e lâyık doğruluğu ve istikameti göstersek, bundan sonra onlardan (yani diğer din mensuplarından) fevc fevc (topluluk halinde, akın akın) [İslâmiyet'e] dâhil olacaklardır (gireceklerdir)."(25)
 
Bunu aklımızdan çıkarmamalıyız.
 
Biz sadece nümûne olsun diye sekiz tane misal verdik. Diğerlerini de buna kıyas edebilirsiniz. 
 
Diğer hadis-i şerîfi ele aldığımızda ise
 
"...başları bir tarafa meyleden develerin hörgücü gibi olan kadınlar..."(26)
 
şeklinde bir tabir geçmektedir. Bu durum; başa örtülen eşarp ve benzeri başörtüleri ile başın büyük gösterilmesidir. Bu nedenle Resûl-i Kibriya (asm) "deve hörgücü"ne benzetmiştir. Bu hadisin canlı örneklerini asrımızda görmekteyiz. Hanımlar, Allah'ın kendilerine bağışladığı ve lütfettiği saçlarla yetinmeyip, yapma saç takıyorlar. Veya eşarpın altından bir çıkıntı oluşturarak "saç topuzu" koyuyorlar. Bunlar hadiste geçen "deve hörgücü" kapsamına girmektedir. Bu yapılan, yasaklanan bir durumdur. Bunun günah olduğunu bilip de devam eden günahkâr olur. Ama Allah muhafaza bu haramı, helâl olarak gören olursa dinden çıkar. Bu kısma giren hanımlar için hadisin sonunda çok dikkat çekici ifadeler vardır. Merak edenler için bk. Müslîm, Libas, 125, Cennet, 52; Ahmed bin Hanbel, 2, 223, 356, 440.
 
Tesettür bir ibadet olduğu için, bu ibadetin ölçüsünü Allah ve Resûlü belirler. Nefis, heva, zevk ve şahsî kanaatlar ile değil; deliller ile duruma bakılması gerekir. Konuyla ilgili âyetlere ve tefsirlere bakabilirsiniz. (bk. Nur, 24/31, 60; Ahzab, 33/59)
 
 Genel hatlarıyla tesettürü ele alacak olursak, şunlar temel esas olmalıdır:
 
1. Bol olacak; vücudun ayrıntılarını ortaya çıkarmayacak. Yani dar olmaması gerekir. Giysinin dar olması onu tesettür kapsamından çıkarır. Hadislerde geçen "Giyindiği hâlde çıplak olan..."(27)lar kapsamına girer. Nitekim başka hadis-i şerîflerde de geçtiği üzere "Onlar adı örtülü, ama gerçekten çıplaktırlar."(28) haddi içerisinde bulundukları nazarları kendine çekmektedir. Ve önemle üzerinde durulması gerekmektedir. 
 
2. Şeffaf olmayacak; içini göstermeyecek. Zaten içini gösterirse tesettürün ne manası kalır ki?!
 
3. İnce olmayacak; nitekim Allah Resûlü'nün  (asm) Hz. Esma'nın ince bir elbise ile girmesi sonucu Allah Resûlü  (asm) yüzünü çevirmiştir.(29) 
 
4. Tesettürün kendisi bir ziynet malzemesi olacak bir şekilde çekici olmayacak. Çünkü "Ziynet yerlerini açmasınlar." (30) buna delildir. Tesettürün temel amaçlarından biri zaten ziynetleri gizlemek ve cezbetmemek değil midir?..
 
Şu unutulmamalıdır ki, "Giyinik çıplaklar"ın ortaya çıkması âhir zamanda bulunduğumuzun ve kıyamete yakın bir dönemde olduğumuzun alâmetlerindendir. 
 
Bir felaket düşünün ki her yer şu altında kalacak. Hz. Nuh (as) dönemindeki gibi bir dönem düşünün. O zamanki dalgalar; şimdi internet dalgası oldu, arkadaş dalgası oldu, çevre dalgası oldu, sosyal medya dalgası oldu. İşte âhir zamanın büyük dalgalarından biri de bu "modalaştırılan tesettür" dalgasıdır ki, Allah muhafaza kişinin ebedî saadetinin harabına sebebiyet verebilir. 
 
Misal olarak Hz. Eyyûb (as)'ın hastalıklarını verebiliriz. Hz. Eyyûb (as)'ın hastalıkları kısacık dünya hayatını tehdit ederken; bu şekildeki günahlar -özel manada bu konu genel manada bütün günahlar- ise bizim ebedî hayatımızı tehdit ediyor. Bizler nasıl bu âyet ve hadislere muhalefet ederek ebedî saadetimize mâni oluyoruz?..
 
Bunları okuduktan sonra herkes kendisini bir kez daha gözden geçirmelidir. Cenâb-ı Hak bizleri ve sizleri âhir zamanın câzibedar fitnelerinden muhafaza eylesin. İslâm'ın kızı ve İslâm'ın hanımlarına Kur'ân-ı Hakîm'in ve Sünnet-i Nebevî'nin ölçülerine göre hareket etmek düşer. Bizler konuyu fazla uzatmıyor ve söylediklerimizle iktifa ediyoruz.
 
Cenâb-ı Hak bizleri hakikî manada istifade edip, uygulayanlardan eylesin. Âmîn...
 
 
 
Dipnotlar:
 
(1) Âl-i İmrân Sûresi, 104. Âyet.
(2) Müslîm, Îmân, 78; Ayrıca bk. Tirmizî, Fiten, 11; Nesâî, Îmân, 17.
(3) Mâide Sûresi, 16. Âyet.
(4) Bediüzzaman Said Nursî, Lem'alar, s.193.
(5) Tevbe Sûresi, 71. Âyet.
(6) Ahzab Sûresi, 59. Âyet.
(7) Ahzab 59 ile ilgili geçen âyetin tefsiri bk. Elmalılı. 
(8) Bediüzzaman Said Nursî, Lem'alar, s. 237.
(9) Bediüzzaman Said Nursî, Sözler, s. 458.
(10) Mecmau'z-Zevâid, numara: 4168.
(11) Ebû Dâvûd, Libas, 31.
(12) Ahmed bin Hanbel, Müsned, no: 6786.
(13) Müslîm, Libas, no: 3971.
(14) bk. Benzer ifadeler için İman Nevevî'nin hadis ile ilgili şerhi.
(15) Ahzab Sûresi, 59. Âyet. 
(16) Nûr Sûresi, 31. Âyet.
(17) Bediüzzaman Cevap Veriyor, s. 132.
(18) Araf Sûresi, 31. Âyet. 
(19) Araf Sûresi, 31. Âyet. 
(20) Nûr Sûresi, 31. Âyet.
(21) Ebû Dâvûd, Libas, 31.
(22) Nisa Sûresi, 80. Âyet. 
(23) Bediüzzaman Said Nursî, İşârâtü'l-İ'caz, s. 531.
(24) Bediüzzaman Said Nursî, Sözler, s. 187.
(25) Bediüzzaman Said Nursî, Tarihçe-i Hayat, s. 81.
(26) Müslîm, Libas, 125.
(27) bk. Müslîm, Libas, 125.
(28) bk. Süyûtî, Tenviru'l-Havalif, III/ 103.
(29) bk. Ebû Dâvûd, Libas, 31.
(30) bk. Nûr Sûresi, 31. Âyet.

Yorumlar